powiat · warmińsko-mazurskie
Zabytki w powiecie nowomiejskim
W powiecie nowomiejskim do rejestru zabytków wpisano 133 obiekty w 36 miejscowościach. Rejestr zabytków nieruchomych obejmuje 127 z nich, stanowiska archeologiczne 6. Najczęstsze funkcje to kościół (20), park (14) i cmentarz rzymskokatolicki (12). Datowanie ustalono dla 117 obiektów, najstarsze pochodzą z XIV wieku. Styl architektoniczny jest znany dla 96 obiektów, najczęściej nieznany (53). Pierwszy wpis do rejestru pochodzi z 1949 roku, najnowszy z 2023. Pod względem liczby zabytków to 21. z 21 powiatów w województwie warmińsko-mazurskim.
- 133
- obiekty w rejestrze
-
- rejestr nieruchomy
- 127
- stanowiska archeologiczne
- 6
- 36
- miejscowości z obiektami
- XIV w.
- najstarsze datowanie
- datowanie ustalono dla 117 z 133 obiektów
- 1949
- pierwszy wpis do rejestru
- najnowszy wpis: 2023
693,8 km² · 41 430 mieszkańców · 32,1 obiektu na 10 tys. mieszkańców, w kraju 23,9 · pod względem gęstości 16. z 21 w województwie · dane GUS na koniec 2025
Gminy
| Gmina | Najczęstsza funkcja | Miejscowości | Obiekty |
|---|---|---|---|
| Biskupiec | park | 14 | 60 |
| Nowe Miasto Lubawskie | kościół | 1 | 22 |
| Bratian | kościół | 8 | 21 |
| Grodziczno | kościół | 8 | 18 |
| Kurzętnik | kościół | 5 | 12 |
Funkcje obiektów
Liczby z wykresu
| Wartość | Obiekty |
|---|---|
| kościół | 20 |
| park | 14 |
| cmentarz rzymskokatolicki | 12 |
| grodzisko | 6 |
| Otoczenie zabytku | 5 |
| spichlerz (folwarczny/chłopski) | 5 |
| budynek mieszkalny | 4 |
| dwór | 4 |
| pozostałe 42 funkcji | 63 |
Style architektoniczne
Liczby z wykresu
| Wartość | Obiekty |
|---|---|
| nieznany | 53 |
| gotycki | 13 |
| krajobrazowy | 9 |
| barokowy | 6 |
| neogotycki | 5 |
| eklektyczny | 2 |
| klasycystyczny | 2 |
| neobarokowy | 2 |
| pozostałe 4 stylów | 4 |
Styl jest znany dla 96 z 133 obiektów (72%). Wykres pokazuje tylko tę część.
Wpisy do rejestru według dekad
Liczby z wykresu
| Dekada | Wpisy |
|---|---|
| 1900 | 0 |
| 1910 | 0 |
| 1920 | 0 |
| 1930 | 0 |
| 1940 | 1 |
| 1950 | 9 |
| 1960 | 38 |
| 1970 | 0 |
| 1980 | 15 |
| 1990 | 41 |
| 2000 | 8 |
| 2010 | 20 |
| 2020 | 1 |
Na tle innych i w czasie
Pod względem liczby zabytków jest 21. z 21 powiatów w województwie, a w całym województwie 21. z 21.
| Jednostka | Obiektów |
|---|---|
| Węgorzewski | 163 |
| Gołdapski | 154 |
| Nidzicki | 147 |
| Nowomiejski | 133 |
Pierwszy obiekt z tego obszaru trafił do rejestru w 1949 roku (Trzcin, st. 1), ostatni w 2023 (kościół pw. Świętego Mikołaja Biskupa).
| Dekada | Obiektów |
|---|---|
| 1940 | 1 |
| 1950 | 9 |
| 1960 | 38 |
| 1970 | 0 |
| 1980 | 15 |
| 1990 | 41 |
| 2000 | 8 |
| 2010 | 20 |
| 2020 | 1 |