materiał · cała Polska

Zabytki w Polsce, materiał: ceglane

W rejestrze zabytków jest 46 195 obiektów o materiale budowy „ceglane”. Obiekty leżą w 8 778 miejscowościach. Najwięcej z nich jest w województwie dolnośląskim (5 186). Datowanie ustalono dla 44 865 obiektów, najstarsze pochodzą z X wieku. Najczęstsze funkcje to budynek mieszkalny (8 144), kamienica (5 881) i kościół (5 341). Wpisy do rejestru pochodzą z lat 1900 do 2026.

46 195
obiektów w rejestrze: 8 778
miejscowości z obiektami: X w.
najstarsze datowanie: datowanie ustalono dla 44 865 z 46 195 obiektów; 1900
pierwszy wpis do rejestru: najnowszy wpis: 2026

Co znaczy materiał ceglany

Materiał opisuje w rejestrze konstrukcję ścian, a nie wykończenie. Ceglane znaczy więc mur z cegły, także wtedy, gdy jest otynkowany i z zewnątrz nieodróżnialny od muru kamiennego. To najszersza wartość w tej fasecie i mieszczą się w niej obiekty od gotyku po dwudziestolecie międzywojenne: kamienice, kościoły, dwory, pałace, budynki gospodarcze i przemysłowe.

Sama cegła pozwala datować mur. Średniowieczna jest duża, nierówna, o zmiennej barwie, układana w wątku wendyjskim albo gotyckim, z przepalonymi główkami tworzącymi ciemny wzór na licu. Cegła maszynowa z drugiej połowy XIX wieku ma stały format i równą barwę, idzie w wątku krzyżykowym albo blokowym, a elewacja bywa wtedy celowo nietynkowana.

Gdzie to myli. Budynek o kamiennym cokole i ceglanych ścianach jest zapisany jako ceglany, bo pole przyjmuje jedną wartość. Konstrukcja szkieletowa z ceglanym wypełnieniem pól to nie mur ceglany, tylko mur pruski, i ma w rejestrze własną wartość. Pole materiału jest wypełnione tylko w części zbioru, więc brak obiektu w tej fasecie nie znaczy, że nie jest z cegły.

Zobacz też: kamienne, szachulcowe

Rozkład po województwach

Osiem województw z największą liczbą obiektów w tej kategorii. Pozostałe są w ostatnim wierszu zbiorczo: strona z linkiem do każdego z szesnastu przekroczyłaby limit linków wewnętrznych, a lista województw jest w stopce.
Województwo	Obiekty
Dolnośląskie	5 186
Mazowieckie	5 052
Wielkopolskie	4 858
Warmińsko-mazurskie	4 257
Śląskie	3 493
Lubuskie	3 116
Małopolskie	3 051
Podkarpackie	2 518
pozostałe 8 województw	14 664

Obiekty w tej kategorii

46 195 obiektów, strona 146 z 462.

D. schronisko młodzieżowe Elbląg · Juliana Fałata 33 XX w. D. siedziba Kamery Książęcej, ob. Sąd Rejonowy Żagań · Szprotawska 3 XVIII w. D. siedziba zarządcy suskiej huty Sucha Beskidzka · Adama Mickiewicza 20 XIX w. D. sierociniec Warszawa · Zagórna 3 XX w. D. sierociniec fundacji ad Matrem Dolorosam, nst. Zaklad Opiekunczo - Leczniczy Zgromadzenia SS. Najświętszej Rodziny Wrocław · św. Marcina 10 XIX w. D. siłownia energetyczna Mirostowice Dolne XX w. D. spichlerz Kraków · Twardowskiego 25 XIX w. D. spichlerz, ob. budynek mieszkalny Wałcz · Kilińszczaków 57 XVIII do XIX w. D. śrutownia Doły Biskupie bez datowania D. stacja ratownictwa brzegowego Łazy · Mieleńska 2b XX w. D. stajnia Wrocław · Tęczowa 7 XIX w. D. stajnia Wrocław · Tęczowa 7 XIX w. D. stajnia Opole · Kardynała Bolesława Kominka 8 bez datowania D. stajnia Przemyśl XIX w. D. stajnia Żory · Męczenników Oświęcimskich 28 XIX w. D. stajnia Żory · Męczenników Oświęcimskich 28 XIX w. D. stajnia Biskupiec · Aleja Broni 1l XX w. D. stajnia Kościelec · Turecka 4 XVIII do XIX w. D. stajnia Szczecin XX w. D. stajnia, ob. magazyn stacji paliw Złocieniec · Kańsko 1 XX w. D. stajnia pałacowa, ob. archiwum Siedlce · Biskupa Ignacego Świrskiego 2 XVIII do XIX w. D. stajnia-wozownia Wrocław · Tęczowa 7 XIX w. D. stajnia z mieszkaniem Rogi XX w. D. stajnia z wozownią Rogi XX w. D. stajnie Sopot · Tadeusza Kościuszki 33a XX w. D. starostwo Bochnia · Kazimierza Wielkiego 31 XIX do XX w. D. starostwo, ob. muzeum Międzyrzecz · Podzamcze 2 XVIII w. D. starostwo powiatowe Siedlce · Józefa Piłsudskiego 4 XIX w. D. stolarnia Lublin · Wolska 8A XX w. D. stolarnia Gdańsk · Ks. Jerzego Popiełuszki 11 XIX w. D. strażnica Ochaby Małe · Stroma 20 XVII w. D. stróżówka, ob. pawilon parkowy Solec-Zdrój XX w. D. Synagoga Cytronów, ob. budynek administracyjno-biurowy Białystok · Ludwika Waryńskiego 24A XX w. D. szalet Międzyrzecz · Plac Powstańców Wielkopolskich 4 XIX w. D. szkoła Pasterka XX w. D. szkoła Brzeszcze · Kosynierów 20 XX w. D. szkoła Łęg XX w. D. szkoła Supraśl · Józefa Piłsudskiego 58 XIX w. D. szkoła Bielsko-Biała · Wyzwolenia 319 XIX w. D. szkoła Rybnik · Wiktora Poloczka 97 XX w. D. szkoła Kętrzyn · Mikołaja Reja 10 XX w. D. szkoła Mieszków · Rynek 28 XIX w. D. szkoła ewangelicka Chorzów · św. Piotra 9 XX w. D. szkoła ewangelicka, ob. muzeum filumenistyczne Bystrzyca Kłodzka XIX w. D. szkoła ewangelicka żeńska Bielsko-Biała · Plac Marcina Lutra 7 XIX w. D. szkoła katedralna, ob. Muzeum Diecezjalne Przemyśl · Plac Katedralny 2 XV w. D. szkoła katolicka Bielsko-Biała · Ks. Stanisława Stojałowskiego 33 XVIII w. D. szkoła męska i ewangelickie seminarium nauczycielskie Bielsko-Biała · Plac Marcina Lutra 8 XIX w. D. szkoła męska im. T. Kościuszki Kraków · Sokolska 13 XIX w. D. szkoła, ob. budynek mieszkalny Pieckowo XX w. D. Szkoła Podstawowa nr 171, nst. Gimnazjum nr 43 im. Wojska Polskiego Warszawa · Emilii Plater 31 XX w. D. szkoła podstawowa tzw. Czerwona Szkoła, ob. budynek biurowo-magazynowy Zielona Góra · Plac Słowiański 12 XIX w. D. szkoła powszechna Łódź · Drewnowska 88 XX w. D. szkoła przy zespole fabrycznym Grohmanów Łódź · Targowa 77 XX w. D. szkoła szkoła i dom ogrodnika, ob. dom mieszkalny Chobienice XIX w. D. szkoła zakonna Kraków · Skałeczna 10 XX w. D. szkoła żydowska, ob. siedziba Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej Chorzów · Kazimierza Wielkiego 6 XIX w. D. szpital Broniszów XVIII w. D. szpital Skierniewice · św. Stanisława 1 XVIII w. D. szpital Maciejowice · Rynek 50 XVIII w. D. szpital Mieszków · Dworcowa 14 XIX w. D. szpital Świętego Ducha Warszawa · Podwale 29 XIV w. D. szpital św. Łazarza Wrocław · gen. Romualda Traugutta 54-56 XIX w. D. szpital Zgromadzenia Sióstr św. Elżbiety, ob. przychodnia rehabilitacyjna Zielona Góra · Plac Powstańców Wielkopolskich 4 XX w. D. tkalnia Ludwika Geyera Łódź · Piotrkowska 282 XIX w. D. ujeżdżalnia Warszawa · Klonowa 1 XIX w. Duża synagoga Włodawa · Czerwonego Krzyża 7 XVIII w. Duża Synagoga Jarosław · Opolska 12 XIX w. Dwa budynki gospodarcze Pelplin XX w. D. warsztaty, ob. obora Żelechów · Marszałka Józefa Piłsudskiego 54 XIX w. D. warzelnia Turówka Wieliczka · Stefana Żeromskiego 1 XIX w. Dwa spichlerze Sobiejuchy XX w. Dwie piwnice dworu Bodzechów XIX w. D. wieża ciśnień Szczecin · Orawska 3 XIX w. D. więzienie Janów Lubelski · Jana Pawła II 5 XIX w. D. więzienie Janów Lubelski · Ogrodowa 3A XIX w. D. więzienie Mława · Gabriela Narutowicza 3 bez datowania D. więzienie Kołobrzeg · Jana Kilińskiego 1 XX w. D. więzienie kobiece, ob. pawilon penitencjarny II Wrocław · Kleczkowska 35 XIX w. D. więzienie męskie, ob. pawilon penitencjarny I Wrocław · Kleczkowska 35 XIX w. D. willa Adama Drzewieckiego Warszawa · Pilicka 17 XX w. D. willa Alfonsa Mattera Cieszyn · Henryka Sienkiewicza 6 XIX w. D. willa fabrykanta Otto Fliegela Żary · Witosa 55 XX w. D. willa Kazimierza Pużaka Warszawa · Byczyńska 1 XX w. D. willa Medyńskich Kraków · Plac Juliusza Kossaka 6 XIX w. D. willa miejska Jelenia Góra · Kazimierza Pułaskiego 16 XX w. D. willa Weisses Haus Sokołowsko · Różana 1 XIX w. D. willa Wojczyńskich Kraków · Józefa Szujskiego 2 XIX w. Dwojak Żelechów · Marszałka Józefa Piłsudskiego 57 XIX w. Dwojak Gręzów XIX do XX w. Dwojak Łaziska XIX w. Dwojak Gola XX w. Dwojak Podrzecze XX w. Dwojak II, ob. budynek mieszkalny Gola XX w. Dwojak I, ob. budynek mieszkalny Gola XX w. Dwór Uciechów · Osiedle Białe 6 XVI do XVII w. Dwór Oleszna · Ślężna 20A XVIII w. Dwór Słupice XVI w. Dwór Stoszów XVI w. Dwór Bądzów XIX do XX w.

Wpisy do rejestru według dekad

110

1920

568

1930

560

1940

2 864

1950

8 961

1960

5 177

1970

7 936

1980

9 986

1990

4 559

2000

3 751

2010

1 721

2020

2 najstarsze wpisy pochodzą z lat 1900-1909; wykres zaczyna się od lat 1920.

Liczby z wykresu

Wpisy do rejestru według dekad, w Polsce. Tabela obejmuje całą serię, także dekady sprzed pierwszego wpisu, których rysunek nie pokazuje: kompletność należy do tabeli, a nie do rysunku. Dekady bez wpisów zostają w tabeli z wartością zero, żeby luka w rejestrze była widoczna jako luka, a nie jako brak wiersza.
Dekada	Wpisy
1900	2
1910	0
1920	110
1930	568
1940	560
1950	2 864
1960	8 961
1970	5 177
1980	7 936
1990	9 986
2000	4 559
2010	3 751
2020	1 721

Źródło danych

Dane pochodzą z rejestru zabytków prowadzonego przez Narodowy Instytut Dziedzictwa, udostępnionego na portalu dane.gov.pl na licencji CC BY 4.0. Dane zostały przetworzone: ujednolicono nazewnictwo jednostek administracyjnych, znormalizowano chronologię do wieków, w nazwach obiektów zastąpiono pauzę i półpauzę dywizem, przy wyświetlaniu podniesiono pierwszą literę nazwy obiektu, oraz wyliczono agregaty. Stan danych: 2026-09-30.

Współrzędne miejscowości pochodzą z Państwowego Rejestru Nazw Geograficznych, a granice jednostek administracyjnych z Państwowego Rejestru Granic. Oba prowadzi Główny Urząd Geodezji i Kartografii i oba są na licencji CC BY 4.0. Punkt oznacza środek miejscowości, a nie położenie obiektu. Kontur na mapie jest uproszczony: z granicy zostaje co setny do co dziesiątego wierzchołka, tyle, ile widać przy tej wielkości rysunku.

Powierzchnia i liczba mieszkańców jednostek administracyjnych pochodzą z Banku Danych Lokalnych Głównego Urzędu Statystycznego, na licencji CC BY 4.0. Powierzchnia jest powierzchnią geodezyjną według danych GUGiK, ludność stanem na koniec roku. Gęstość zabytków wyliczamy sami z tych dwóch liczb.

Współrzędne pojedynczych obiektów, rok powstania oraz odnośniki do Wikipedii pochodzą z Wikidanych, których treść jest w domenie publicznej na zasadach CC0 1.0. Dopasowanie idzie po numerze wpisu do rejestru i jego dacie. Gdy jeden wpis obejmuje cały zespół, a wskazane obiekty stoją dalej niż 250 metrów od siebie, punktu nie pokazujemy wcale: lepszy brak niż postawiony w złym miejscu.