materiał · cała Polska

Zabytki w Polsce, materiał: ceglane

W rejestrze zabytków jest 46 195 obiektów o materiale budowy „ceglane”. Obiekty leżą w 8 778 miejscowościach. Najwięcej z nich jest w województwie dolnośląskim (5 186). Datowanie ustalono dla 44 865 obiektów, najstarsze pochodzą z X wieku. Najczęstsze funkcje to budynek mieszkalny (8 144), kamienica (5 881) i kościół (5 341). Wpisy do rejestru pochodzą z lat 1900 do 2026.

46 195
obiektów w rejestrze: 8 778
miejscowości z obiektami: X w.
najstarsze datowanie: datowanie ustalono dla 44 865 z 46 195 obiektów; 1900
pierwszy wpis do rejestru: najnowszy wpis: 2026

Co znaczy materiał ceglany

Materiał opisuje w rejestrze konstrukcję ścian, a nie wykończenie. Ceglane znaczy więc mur z cegły, także wtedy, gdy jest otynkowany i z zewnątrz nieodróżnialny od muru kamiennego. To najszersza wartość w tej fasecie i mieszczą się w niej obiekty od gotyku po dwudziestolecie międzywojenne: kamienice, kościoły, dwory, pałace, budynki gospodarcze i przemysłowe.

Sama cegła pozwala datować mur. Średniowieczna jest duża, nierówna, o zmiennej barwie, układana w wątku wendyjskim albo gotyckim, z przepalonymi główkami tworzącymi ciemny wzór na licu. Cegła maszynowa z drugiej połowy XIX wieku ma stały format i równą barwę, idzie w wątku krzyżykowym albo blokowym, a elewacja bywa wtedy celowo nietynkowana.

Gdzie to myli. Budynek o kamiennym cokole i ceglanych ścianach jest zapisany jako ceglany, bo pole przyjmuje jedną wartość. Konstrukcja szkieletowa z ceglanym wypełnieniem pól to nie mur ceglany, tylko mur pruski, i ma w rejestrze własną wartość. Pole materiału jest wypełnione tylko w części zbioru, więc brak obiektu w tej fasecie nie znaczy, że nie jest z cegły.

Zobacz też: kamienne, szachulcowe

Rozkład po województwach

Osiem województw z największą liczbą obiektów w tej kategorii. Pozostałe są w ostatnim wierszu zbiorczo: strona z linkiem do każdego z szesnastu przekroczyłaby limit linków wewnętrznych, a lista województw jest w stopce.
Województwo	Obiekty
Dolnośląskie	5 186
Mazowieckie	5 052
Wielkopolskie	4 858
Warmińsko-mazurskie	4 257
Śląskie	3 493
Lubuskie	3 116
Małopolskie	3 051
Podkarpackie	2 518
pozostałe 8 województw	14 664

Obiekty w tej kategorii

46 195 obiektów, strona 461 z 462.

Zamek Świerzawa XVII w. Zamek Nowy Kościół bez datowania Zamek Grodziec XVIII w. Zamek Olszanica bez datowania Zamek Kostrzyn nad Odrą XVI w. Zamek Kożuchów · Klasztorna 14 XIII do XIV w. Zamek Miłaków XVII w. Zamek Siedlisko · Plac Zamkowy XVI do XVII w. Zamek Słońsk · Plac Zamkowy 1 XVII w. Zamek Sulechów · Aleja Wielkopolska XIV w. Zamek Janowiec XVI w. Zamek Żary · Aleja Jana Pawła II 2 XIV w. Zamek Oporów XV w. Zamek Piotrków Trybunalski · Kasztelańska 9 XV w. Zamek Piotrków Trybunalski · Plac Zamkowy 4 XVI w. Zamek Dębno XV w. Zamek Zagórzany XVIII w. Zamek Niedzica-Zamek · Zamkowa XIV w. Zamek Sucha Beskidzka · Zamkowa 1 XVI w. Zamek Grobniki · Zamkowa 7 XVI w. Zamek Krapkowice · Zamkowa 5 XVII w. Zamek Rogów Opolski · Parkowa 38 XIV w. Zamek Namysłów · Bolesława Chrobrego 30A XIV w. Zamek Dąbrowa · Zamkowa 3 XVII w. Zamek Karłowice · Młyńska 7 XIV w. Zamek Chrzelice XVII w. Zamek Łąka Prudnicka · Głuchołaska 16 XVI w. Zamek Krasiczyn XVI w. Zamek Rzeszów · Plac Śreniawitów 3 XVII w. Zamek Baranów Sandomierski · Zamkowa 20 XVI do XVII w. Zamek Człuchów · Kościelna 8 XIV w. Zamek Grodziec XVII w. Zamek Cieszyn · Zamkowa 3 XIV w. Zamek Dzięgielów · Zamkowa 38 XVII w. Zamek Kończyce Małe · Staropolska 5 XVI w. Zamek Toszek · Zamkowa 10 XV w. Zamek Lubliniec · Grunwaldzka 40 XVII w. Zamek Racibórz · Zamkowa 2 XII w. Zamek Nakło Śląskie · Parkowa 2 XIX w. Zamek Tarnowskie Góry · Pyskowicka 39 XVI w. Zamek Brynek · Park 5 XIX w. Zamek Tworóg · Zamkowa 16 XVIII w. Zamek Wodzisław Śląski · Ks. płk. Wilhelma Kubsza 2 XVIII w. Zamek Sandomierz · Zamkowa 12 XV w. Zamek Pieniężno XIV w. Zamek Pasłęk · Plac św. Wojciecha 5 XIV w. Zamek Ełk · Zamkowa 1 XIV do XV w. Zamek Giżycko · św. Brunona 1 XIV w. Zamek Ryn · Plac Wolności 2 XIV w. Zamek Szymbark XIV w. Zamek Kętrzyn · Plac Zamkowy 1 XIV w. Zamek Ostróda · Adama Mickiewicza 22 XIV w. Zamek Węgorzewo · Zamkowa 7 XIV w. Zamek Konin XIV w. Zamek Koźmin Wielkopolski · Zamkowa 1 XVI w. Zamek Osieczna · Zamkowa 2 XVI w. Zamek Rydzyna · Plac Zamkowy 1 XVII do XVIII w. Zamek Wąsowo · Ogrodowa 1b XIX w. Zamek Trzebiatów · Wojska Polskiego 67 XVII w. Zamek Pęzino XIII w. Zamek Świdwin · Niedziałkowskiego 17 XIV do XV w. Zamek Tuczno · Zamkowa 1 XV w. Zamek biskupi Reszel · Podzamcze 3 XIV w. Zamek biskupi, ob. spichlerz Karlino · Szczecińska 19 XIV w. Zamek biskupów warmińskich Barczewo · Feliksa Nowowiejskiego 9 XIV w. Zamek biskupów warmińskich, ob. muzeum Lidzbark Warmiński · Plac Zamkowy 1 XIV w. Zamek, d. więzienie Lublin · Zamkowa 9 XIV w. Zamek górny Będzin · Zamkowa 1 XIV w. Zamek joanitów Swobnica XIV w. Zamek joannitów Skarszewy · Zamkowa 1 XIV w. Zamek kapituły pomezańskiej z danskerami, ob. muzeum Kwidzyn · Katedralna 1 XIV w. Zamek kapituły warmińskiej, ob. Muzeum Warmii i Mazur Olsztyn · Zamkowa 2 XIV w. Zamek Królewski Kraków · Zamek Wawel 4 XIV w. Zamek Królewski Niepołomice · Zamkowa 2 XVI w. Zamek Królewski Warszawa · Plac Zamkowy 4 XV w. Zamek krzyżacki Bytów · Zamkowa 2 XIV do XV w. Zamek krzyżacki Gniew · Zamkowa 3 XIII w. Zamek krzyżacki Barciany · Plac Zamkowy 1 XIV w. Zamek krzyżacki, ob. centrum kultury Nowe · Plac Zamkowy 3 XIII do XIV w. Zamek krzyżacki, ob. dom mieszkalny z kaplicą filialną pw. Świętej Trójcy Grabiny-Zameczek · Rycerska 50 XIV do XV w. Zamek Książąt Mazowieckich Czersk · Plac Tysiąclecia 16 XIII do XIV w. Zamek Książąt Pomorskich Szczecin · Korsarzy 34 bez datowania Zamek Książąt Pomorskich, ob. muzeum Darłowo · Zamkowa 4 XVI w. Zamek Książąt Pomorskich, ob. Muzeum Pomorza Środkowego Słupsk · Dominikańska 5 XVI w. Zamek Książąt Prószkowskich Prószków · Zamkowa 8 XVI w. Zamek książęcy Krosno Odrzańskie · Szkolna 1 XIV w. Zamek Niski Malbork bez datowania Zamek, ob. Archiwum Państwowe Spytkowice · Zamkowa 48 XV w. Zamek, ob. biblioteka publiczna Połczyn-Zdrój · Zamkowa 7 XVII w. Zamek, ob. diecezjalne centrum kultury Zamek Bierzgłowski · Olszynowa 2 XIII do XIV w. Zamek, ob. dom Bierutów · Zamkowa 3b XIV w. Zamek, ob. Dom Opieki Społecznej Lubsko · Zamkowa 27 XV w. Zamek, ob. hotel Uniejów · Zamkowa 2 XIV w. Zamek, ob. hotel Nidzica · Zamkowa 2 XIV w. Zamek, ob. klasztor Zgromadzenia Córek Bożej Miłości Bielsko-Biała · Żywiecka 20 XIX w. Zamek, ob. kościół ewangelicki pw. Zbawiciela Szprotawa · Plac Ewangelicki 5 XVIII w. Zamek, ob. liceum ogólnokształcące Biała · Plac Zamkowy 5 XVI w. Zamek, ob. muzeum Chojnów · Plac Zamkowy 3 XVI w. Zamek, ob. muzeum Łęczyca · Zamkowa 1 XIV w. Zamek, ob. muzeum Opoczno · Kościelna 1 XIV w.

Wpisy do rejestru według dekad

110

1920

568

1930

560

1940

2 864

1950

8 961

1960

5 177

1970

7 936

1980

9 986

1990

4 559

2000

3 751

2010

1 721

2020

2 najstarsze wpisy pochodzą z lat 1900-1909; wykres zaczyna się od lat 1920.

Liczby z wykresu

Wpisy do rejestru według dekad, w Polsce. Tabela obejmuje całą serię, także dekady sprzed pierwszego wpisu, których rysunek nie pokazuje: kompletność należy do tabeli, a nie do rysunku. Dekady bez wpisów zostają w tabeli z wartością zero, żeby luka w rejestrze była widoczna jako luka, a nie jako brak wiersza.
Dekada	Wpisy
1900	2
1910	0
1920	110
1930	568
1940	560
1950	2 864
1960	8 961
1970	5 177
1980	7 936
1990	9 986
2000	4 559
2010	3 751
2020	1 721

Źródło danych

Dane pochodzą z rejestru zabytków prowadzonego przez Narodowy Instytut Dziedzictwa, udostępnionego na portalu dane.gov.pl na licencji CC BY 4.0. Dane zostały przetworzone: ujednolicono nazewnictwo jednostek administracyjnych, znormalizowano chronologię do wieków, w nazwach obiektów zastąpiono pauzę i półpauzę dywizem, przy wyświetlaniu podniesiono pierwszą literę nazwy obiektu, oraz wyliczono agregaty. Stan danych: 2026-09-30.

Współrzędne miejscowości pochodzą z Państwowego Rejestru Nazw Geograficznych, a granice jednostek administracyjnych z Państwowego Rejestru Granic. Oba prowadzi Główny Urząd Geodezji i Kartografii i oba są na licencji CC BY 4.0. Punkt oznacza środek miejscowości, a nie położenie obiektu. Kontur na mapie jest uproszczony: z granicy zostaje co setny do co dziesiątego wierzchołka, tyle, ile widać przy tej wielkości rysunku.

Powierzchnia i liczba mieszkańców jednostek administracyjnych pochodzą z Banku Danych Lokalnych Głównego Urzędu Statystycznego, na licencji CC BY 4.0. Powierzchnia jest powierzchnią geodezyjną według danych GUGiK, ludność stanem na koniec roku. Gęstość zabytków wyliczamy sami z tych dwóch liczb.

Współrzędne pojedynczych obiektów, rok powstania oraz odnośniki do Wikipedii pochodzą z Wikidanych, których treść jest w domenie publicznej na zasadach CC0 1.0. Dopasowanie idzie po numerze wpisu do rejestru i jego dacie. Gdy jeden wpis obejmuje cały zespół, a wskazane obiekty stoją dalej niż 250 metrów od siebie, punktu nie pokazujemy wcale: lepszy brak niż postawiony w złym miejscu.