materiał · cała Polska

Zabytki w Polsce, materiał: ceglane

W rejestrze zabytków jest 46 195 obiektów o materiale budowy „ceglane”. Obiekty leżą w 8 778 miejscowościach. Najwięcej z nich jest w województwie dolnośląskim (5 186). Datowanie ustalono dla 44 865 obiektów, najstarsze pochodzą z X wieku. Najczęstsze funkcje to budynek mieszkalny (8 144), kamienica (5 881) i kościół (5 341). Wpisy do rejestru pochodzą z lat 1900 do 2026.

46 195
obiektów w rejestrze: 8 778
miejscowości z obiektami: X w.
najstarsze datowanie: datowanie ustalono dla 44 865 z 46 195 obiektów; 1900
pierwszy wpis do rejestru: najnowszy wpis: 2026

Co znaczy materiał ceglany

Materiał opisuje w rejestrze konstrukcję ścian, a nie wykończenie. Ceglane znaczy więc mur z cegły, także wtedy, gdy jest otynkowany i z zewnątrz nieodróżnialny od muru kamiennego. To najszersza wartość w tej fasecie i mieszczą się w niej obiekty od gotyku po dwudziestolecie międzywojenne: kamienice, kościoły, dwory, pałace, budynki gospodarcze i przemysłowe.

Sama cegła pozwala datować mur. Średniowieczna jest duża, nierówna, o zmiennej barwie, układana w wątku wendyjskim albo gotyckim, z przepalonymi główkami tworzącymi ciemny wzór na licu. Cegła maszynowa z drugiej połowy XIX wieku ma stały format i równą barwę, idzie w wątku krzyżykowym albo blokowym, a elewacja bywa wtedy celowo nietynkowana.

Gdzie to myli. Budynek o kamiennym cokole i ceglanych ścianach jest zapisany jako ceglany, bo pole przyjmuje jedną wartość. Konstrukcja szkieletowa z ceglanym wypełnieniem pól to nie mur ceglany, tylko mur pruski, i ma w rejestrze własną wartość. Pole materiału jest wypełnione tylko w części zbioru, więc brak obiektu w tej fasecie nie znaczy, że nie jest z cegły.

Zobacz też: kamienne, szachulcowe

Rozkład po województwach

Osiem województw z największą liczbą obiektów w tej kategorii. Pozostałe są w ostatnim wierszu zbiorczo: strona z linkiem do każdego z szesnastu przekroczyłaby limit linków wewnętrznych, a lista województw jest w stopce.
Województwo	Obiekty
Dolnośląskie	5 186
Mazowieckie	5 052
Wielkopolskie	4 858
Warmińsko-mazurskie	4 257
Śląskie	3 493
Lubuskie	3 116
Małopolskie	3 051
Podkarpackie	2 518
pozostałe 8 województw	14 664

Obiekty w tej kategorii

46 195 obiektów, strona 7 z 462.

Brama i 2 furty Grobniki · Szkolna 38 bez datowania Brama i dwie furtki Radzyń Podlaski XIX w. Brama i furta Grobniki · Szkolna 52 XIX w. Brama i furta Grobniki · Gliwicka 1 XVIII do XIX w. Brama i furta Grobniki · Szkolna 42 XIX w. Brama i furta Grobniki · Szkolna 46 XIX w. Brama i furta Grobniki XIX w. Brama i furta Lisięcice · Stefana Żeromskiego 13 XIX w. Brama i furtka Malbork · Dworcowa 3 XIX w. Brama II Krzyżowa XVIII w. Brama II Fajsławice XX w. Brama II Żagań XVII do XVIII w. Brama II Czerwin XIX w. Brama II Horyniec-Zdrój XIX w. Brama II Motkowice XVIII w. Brama II Czerniejewo XVIII w. Brama II Kępno XIX w. Brama II Owińska · Poznańska 1 XIX w. Brama III Krzyżowa XVIII w. Brama III Fajsławice XX w. Brama i mur cmentarny Obra · Powstańców Wielkopolskich 1 XVIII w. Brama i ogrodzenie Tyczyn · Mickiewicza 10 XVIII w. Brama i ogrodzenie Gdańsk · Podmłyńska 11 XVII w. Brama I pólnocna Łańcut · Tadeusza Kościuszki 6 bez datowania Brama i schody przy kapliczce kalwaryjnej Wybór Apostołów Wambierzyce · Łukowa XVII w. Brama IV Fajsławice XX w. Brama Kamienna Brodnica · Mały Rynek 3a XIV w. Brama Kamienna Gryfice · Kamienna Brama 1A XIII do XIV w. Brama Kapłańska zw. Bramą Levi Wambierzyce · Franciszkańska XVIII w. Brama Klasztorna Toruń · Ducha Świętego 2a XIV w. Brama kościelna Gostyń XVIII w. Brama kościelna Konin XVIII w. Brama kościelna Lubiń XVIII w. Brama kościelna Bukówiec Górny XIX w. Brama kościelna Kwilcz XVIII w. Brama kościelna Rawicz · Jana Kilińskiego 33 XVIII w. Brama Koszalińska Sławno · Jedności Narodowej 16 XV w. Brama Krakowska Lublin · Bramowa 1 XIV w. Brama Krakowska Namysłów · Bohaterów Warszawy 1 XIV w. Brama Krakowska Jarosław · Grodzka XVI w. Brama Królewska Szczecin · Hołdu Pruskiego 1 XVIII w. Brama Krośnieńska Sulechów bez datowania Brama Krowia Gdańsk · Ogarna 72 XIV w. Brama Krównicka Przemyśl · Generała Jakuba Jasińskiego XX w. Brama Kwidzyńska Prabuty · Kwidzyńska 1 XIV w. Brama Lewińska Grodków · Józefa Elsnera XIV w. Brama Lidzbarska Bartoszyce · Plac Konstytucji 3 Maja 20 XV w. Brama Lubawska Nowe Miasto Lubawskie · 3 Maja 14 XIV w. Brama Lubelska Nowa Zamość · Waleriana Łukasińskiego 12 XIX w. Brama Lubelska Stara Zamość · Akademicka 3 XVI do XVII w. Brama Lwowska Nowa Zamość · Partyzantów 2 XIX w. Brama Lwowska Stara Zamość XVI do XVII w. Brama Marchijska Łagów · Kościuszki 11 XVI w. Brama Mariacka Gdańsk · Mariacka 27 XV w. Brama Mariacka Malbork · Trakt Jana Pawła II XIV w. Brama Mauretańska Warszawa · Nowoursynowska 84 XIX w. Brama miejska Brody · Wolności XVIII w. Brama miejska Świdwin · 1 Maja 29 XIV w. Brama Młyńska Strzelce Krajeńskie · Wojska Polskiego 13 XIV w. Brama Młyńska Słupsk · Rynek Rybacki 2 XIV w. Brama Młyńska Stargard · Portowa 6 XIII w. Brama Mostowa Toruń · Podmurna 2 XV w. Brama Myśliborska Trzcińsko-Zdrój XV w. Brama Myśliborska Lipiany XIV w. Brama na cmentarz Świedziebnia XIX w. Brama Na Ostrowiu Przemyśl XIX w. Brama Na Zniesieniu Przemyśl · Przemysława XX w. Brama Nizinna Gdańsk · Grodza Kamienna 5 XVII w. Brama Nowa Słupsk · Plac Zwycięstwa 12 XIV w. Brama Nowogrodzka Myślibórz XIV w. Brama nr 2 Gdańsk XX w. Brama ogrodowa Puławy XIX w. Brama ogrodowa Jabłonna · Modlińska XIX w. Brama Oławska Wrocław · Plac Dominikański XIV w. Brama Opatowska Sandomierz · Opatowska XIV w. Brama Ostrołęcka z kazamatą Nowy Dwór Mazowiecki XIX w. Brama Owcza Wambierzyce · Polanicka XIX w. Brama Paczkowska Ziębice XIV w. Brama pałacowa Lubartów XVIII w. Brama pałacowa Sława · Rynek 24 XVIII w. Brama pałacowa Brody XVIII w. Brama pałacowa Żerków · Parkowa 9 XVII w. Brama parkowa Stanisławowo XX w. Brama północna Albigowa bez datowania Brama północna Siewierz bez datowania Brama północna Frombork XVIII w. Brama Północna z wartownią Gdańsk XIX w. Brama Północy Nowy Dwór Mazowiecki XIX w. Brama Polska Łagów · Kościuszki 1a XVI w. Brama południowa Albigowa bez datowania Brama południowa Krasiczyn XVII w. Brama południowa Frombork · Katedralna 8 XIV w. Brama południowa Rawicz · Jana Kilińskiego 33 XVIII w. Brama Południowa z wartownią Gdańsk XIX w. Brama Poniatowskiego Nowy Dwór Mazowiecki XIX w. Brama Portowa Szczecin · Plac Brama Portowa 5 XVIII w. Brama Prymasowska Łowicz XVII w. Brama przejazdowa Opole · Rynek 17 bez datowania Brama przejazdowa Słobity XVIII w. Brama przejazdowa tzw. Mostek Miłości Iłowa · Ogrodowa XX w.

Wpisy do rejestru według dekad

110

1920

568

1930

560

1940

2 864

1950

8 961

1960

5 177

1970

7 936

1980

9 986

1990

4 559

2000

3 751

2010

1 721

2020

2 najstarsze wpisy pochodzą z lat 1900-1909; wykres zaczyna się od lat 1920.

Liczby z wykresu

Wpisy do rejestru według dekad, w Polsce. Tabela obejmuje całą serię, także dekady sprzed pierwszego wpisu, których rysunek nie pokazuje: kompletność należy do tabeli, a nie do rysunku. Dekady bez wpisów zostają w tabeli z wartością zero, żeby luka w rejestrze była widoczna jako luka, a nie jako brak wiersza.
Dekada	Wpisy
1900	2
1910	0
1920	110
1930	568
1940	560
1950	2 864
1960	8 961
1970	5 177
1980	7 936
1990	9 986
2000	4 559
2010	3 751
2020	1 721

Źródło danych

Dane pochodzą z rejestru zabytków prowadzonego przez Narodowy Instytut Dziedzictwa, udostępnionego na portalu dane.gov.pl na licencji CC BY 4.0. Dane zostały przetworzone: ujednolicono nazewnictwo jednostek administracyjnych, znormalizowano chronologię do wieków, w nazwach obiektów zastąpiono pauzę i półpauzę dywizem, przy wyświetlaniu podniesiono pierwszą literę nazwy obiektu, oraz wyliczono agregaty. Stan danych: 2026-09-30.

Współrzędne miejscowości pochodzą z Państwowego Rejestru Nazw Geograficznych, a granice jednostek administracyjnych z Państwowego Rejestru Granic. Oba prowadzi Główny Urząd Geodezji i Kartografii i oba są na licencji CC BY 4.0. Punkt oznacza środek miejscowości, a nie położenie obiektu. Kontur na mapie jest uproszczony: z granicy zostaje co setny do co dziesiątego wierzchołka, tyle, ile widać przy tej wielkości rysunku.

Powierzchnia i liczba mieszkańców jednostek administracyjnych pochodzą z Banku Danych Lokalnych Głównego Urzędu Statystycznego, na licencji CC BY 4.0. Powierzchnia jest powierzchnią geodezyjną według danych GUGiK, ludność stanem na koniec roku. Gęstość zabytków wyliczamy sami z tych dwóch liczb.

Współrzędne pojedynczych obiektów, rok powstania oraz odnośniki do Wikipedii pochodzą z Wikidanych, których treść jest w domenie publicznej na zasadach CC0 1.0. Dopasowanie idzie po numerze wpisu do rejestru i jego dacie. Gdy jeden wpis obejmuje cały zespół, a wskazane obiekty stoją dalej niż 250 metrów od siebie, punktu nie pokazujemy wcale: lepszy brak niż postawiony w złym miejscu.