materiał · cała Polska

Zabytki w Polsce, materiał: drewniane

W rejestrze zabytków są 5 542 obiekty o materiale budowy „drewniane”. Obiekty leżą w 2 854 miejscowościach. Najwięcej z nich jest w województwie małopolskim (1 112). Datowanie ustalono dla 5 377 obiektów, najstarsze pochodzą z XI wieku. Najczęstsze funkcje to kościół (980), budynek mieszkalny (958) i chałupa (516). Wpisy do rejestru pochodzą z lat 1927 do 2026.

5 542
obiekty w rejestrze: 2 854
miejscowości z obiektami: XI w.
najstarsze datowanie: datowanie ustalono dla 5 377 z 5 542 obiektów; 1927
pierwszy wpis do rejestru: najnowszy wpis: 2026

Co znaczy materiał drewniany

Materiał opisuje w rejestrze konstrukcję ścian, więc drewniane znaczy: ściany z drewna, w konstrukcji zrębowej z poziomych belek albo szkieletowej ze słupów i rygli. Nie chodzi o pokrycie dachu, o wyposażenie ani o obudowanie deskami murowanego budynku.

Faseta jest mieszana i to jej cecha najważniejsza. Obok świątyń stoją w niej chałupy, budynki gospodarcze, dzwonnice, wiatraki, spichlerze, młyny, domy mieszkalne i wille, a więc obiekty o zupełnie różnej skali, funkcji i stanie zachowania.

Trzy rzeczy mylą tu najczęściej. Po pierwsze, budynek o murowanym przyziemiu i drewnianym piętrze bywa zapisany raz tak, raz inaczej, bo pole przyjmuje jedną wartość. Po drugie, konstrukcja szkieletowa z wypełnieniem pól gliną albo cegłą ma w rejestrze osobne wartości, szachulcowe i mur pruski, mimo że jej szkielet jest drewniany. Po trzecie, pole materiału bywa puste także przy obiektach oczywiście drewnianych, więc ta faseta nie jest kompletną listą drewnianej zabudowy w rejestrze, tylko listą tych obiektów, przy których materiał zapisano.

Zobacz też: szachulcowe, chałupa

Rozkład po województwach

Osiem województw z największą liczbą obiektów w tej kategorii. Pozostałe są w ostatnim wierszu zbiorczo: strona z linkiem do każdego z szesnastu przekroczyłaby limit linków wewnętrznych, a lista województw jest w stopce.
Województwo	Obiekty
Małopolskie	1 112
Mazowieckie	700
Podkarpackie	633
Podlaskie	442
Lubelskie	419
Wielkopolskie	416
Warmińsko-mazurskie	376
Łódzkie	270
pozostałe 8 województw	1 174

Obiekty w tej kategorii

5 542 obiekty, strona 21 z 56.

Dom urzędniczy Białowieża · Park Dyrekcyjny 7 XIX w. Dom urzędniczy Białowieża · Park Dyrekcyjny 8 XIX w. Dom wczasowy Mimoza III Międzygórze · Sanatoryjna 13 XX w. Dom wiejski Rzepiska · Potok Grocholów 20 XX w. Dom Wlastimila Hofmana Szklarska Poręba · Jana Matejki 14 XX w. Dom zagrody Gąsieniców-Byrcynów Zakopane · Gładkie 10 XIX w. Dom zakonny ss. misjonarek Świętej Rodziny Rudka · Wola 34 XX w. Dom z Bałtowa Kazimierz Dolny XX w. Dom zdrojowy Kraków · Kąpielowa 70 XIX w. Dom Zdrojowy Iwonicz-Zdrój · Plac Józefa Dietla 2 XIX w. Dom zdrojowy, ob. MOK Jastrzębie-Zdrój · Mikołaja Witczaka 5 XIX w. Dom ze stajnią Jaśliska XVIII do XIX w. Dom ze stodołą Luszkowo XIX w. Dom z Kalwarii Pacławskiej Bolestraszyce XIX w. Dom z Kleśniska Natolin XIX w. Dom z Kosobudza Zielona Góra · Ochla-Muzealna XIX w. Dom z Młynek Kazimierz Dolny XIX do XX w. Dom z oborą Sułoszowa · Spacerowa 100 XIX w. Dom z oficyną Kazimierz Dolny · Lubelska 19 XIX w. Dom żołnierza Biała Podlaska · Warszawska 27 XIX w. Dom z Pereł Trygort XIX w. Dom z Puław Kazimierz Dolny · Plebanka 17a XX w. Dom z Siedlec Emilianówka XIX w. Dom z Szalejowa Dolnego Kudowa-Zdrój · Pstrążna 14 XVIII w. Dom z wieżą Warszawa · Macieja Kamieńskiego 4 XX w. Dozorcówka Konary · Dworska 1 XX w. D. pensjonat Otwock · Willowa 6 XX w. D. piekarnia Pyzdry · Rynek 17 XX w. D. plebania Wirów · Aleja Jana Pawła II 2 XIX w. D. plebania, ob. budynek mieszkalny Sobolew · Pagórkowata 18A XIX w. D. poczekalnia Sopot XIX w. D. remiza strażacka Warszawa · Osiedle Przyjaźń 91 XX w. D. remiza straży pożarnej Ziębice · Garbarska 3 XIX w. Drewutnia Skoki Duże XIX w. Drewutnia z kurnikiem Boruja Nowa XIX w. Dróżniczówka Dąbrowa XX w. D. słóżbówka Otwock · Jana Pawła II 73 XX w. D. spichlerz tzw. Lelewelówka Mława · Warszawska 44 XVIII w. D. stolarnia Warszawa · Osiedle Przyjaźń XX w. D. szkoła podstawowa Rybaki XX w. D. szkoła polska Unieszewo XX w. D. tzw. duża stołówka Warszawa · Osiedle Przyjaźń 87 XX w. Dwór Lucim XIX w. Dwór Bachorzewo XIX w. Dwór Niedźwiedź XIX w. Dwór Jastrzębie XIX w. Dwór Nowa Wieś XIX w. Dwór Gródek XVIII w. Dwór Łążyn XVII w. Dwór Okna XIX w. Dwór Nasiegniewo XIX w. Dwór Woskrzenice Duże XIX w. Dwór Kościeniewicze XIX w. Dwór Siedliszcze · Szkolna 62 XVIII w. Dwór Białowody XIX w. Dwór Gałęzów XIX w. Dwór Leśce XIX w. Dwór Ługów XIX w. Dwór Moszenki XX w. Dwór Łubki XIX w. Dwór Jaszczów XIX w. Dwór Krynka XX w. Dwór Sarnów XIX w. Dwór Popławy-Rogale XIX w. Dwór Kopina XX w. Dwór Sobole XX w. Dwór Jagodne XVIII w. Dwór Rososz XX w. Dwór Korhynie XIX w. Dwór Niemirówek XIX do XX w. Dwór Adamów XIX w. Dwór Skomorochy Duże XIX w. Dwór Zemsko XVIII w. Dwór Wojszyce XVIII w. Dwór Bielice XX w. Dwór Łęki Kościelne XVII w. Dwór Głogowiec XIX do XX w. Dwór Kutno · Kościuszki 9 XVIII w. Dwór Wodzierady XIX w. Dwór Daszyna XIX w. Dwór Prądzew XIX w. Dwór Kruszów · Wolborska 3 XVIII w. Dwór Prymusowa Wola XVIII do XIX w. Dwór Radoszewice · Niemojewskich 3 XVIII w. Dwór Rożenek XIX w. Dwór Szczepanowice XVIII w. Dwór Wroników XVIII w. Dwór Mzurki XIX w. Dwór Modrzewek XIX w. Dwór Tumusin XIX w. Dwór Dziepółć XVIII w. Dwór Odrowąż XIX w. Dwór Stare Byliny XIX w. Dwór Zabłocie XIX w. Dwór Kliczków Mały XIX w. Dwór Prusy XIX w. Dwór Węgrzynowice XVIII w. Dwór Grotowice XVIII w. Dwór Naramice XVIII w. Dwór Ożarów XVIII w.

Wpisy do rejestru według dekad

1920

1930

139

1940

485

1950

1 050

1960

917

1970

1 280

1980

656

1990

313

2000

289

2010

322

2020

Liczby z wykresu

Wpisy do rejestru według dekad, w Polsce. Tabela obejmuje całą serię, także dekady sprzed pierwszego wpisu, których rysunek nie pokazuje: kompletność należy do tabeli, a nie do rysunku. Dekady bez wpisów zostają w tabeli z wartością zero, żeby luka w rejestrze była widoczna jako luka, a nie jako brak wiersza.
Dekada	Wpisy
1900	0
1910	0
1920	3
1930	88
1940	139
1950	485
1960	1 050
1970	917
1980	1 280
1990	656
2000	313
2010	289
2020	322

Źródło danych

Dane pochodzą z rejestru zabytków prowadzonego przez Narodowy Instytut Dziedzictwa, udostępnionego na portalu dane.gov.pl na licencji CC BY 4.0. Dane zostały przetworzone: ujednolicono nazewnictwo jednostek administracyjnych, znormalizowano chronologię do wieków, w nazwach obiektów zastąpiono pauzę i półpauzę dywizem, przy wyświetlaniu podniesiono pierwszą literę nazwy obiektu, oraz wyliczono agregaty. Stan danych: 2026-09-30.

Współrzędne miejscowości pochodzą z Państwowego Rejestru Nazw Geograficznych, a granice jednostek administracyjnych z Państwowego Rejestru Granic. Oba prowadzi Główny Urząd Geodezji i Kartografii i oba są na licencji CC BY 4.0. Punkt oznacza środek miejscowości, a nie położenie obiektu. Kontur na mapie jest uproszczony: z granicy zostaje co setny do co dziesiątego wierzchołka, tyle, ile widać przy tej wielkości rysunku.

Powierzchnia i liczba mieszkańców jednostek administracyjnych pochodzą z Banku Danych Lokalnych Głównego Urzędu Statystycznego, na licencji CC BY 4.0. Powierzchnia jest powierzchnią geodezyjną według danych GUGiK, ludność stanem na koniec roku. Gęstość zabytków wyliczamy sami z tych dwóch liczb.

Współrzędne pojedynczych obiektów, rok powstania oraz odnośniki do Wikipedii pochodzą z Wikidanych, których treść jest w domenie publicznej na zasadach CC0 1.0. Dopasowanie idzie po numerze wpisu do rejestru i jego dacie. Gdy jeden wpis obejmuje cały zespół, a wskazane obiekty stoją dalej niż 250 metrów od siebie, punktu nie pokazujemy wcale: lepszy brak niż postawiony w złym miejscu.