Zabytki w Polsce, styl: barokowy

Czym jest styl barokowy

Barok obejmuje w rejestrze budowle od początku XVII wieku do lat siedemdziesiątych XVIII, na prowincji jeszcze o dwie dekady dłużej. Rozpoznaje się go po plastyce bryły: ściana faluje albo jest łamana, elewację porządkują pilastry i gzymsy o silnym profilu, szczyty są spływowe, dachy łamane z lukarnami, hełmy wież cebulaste albo baniaste. Wnętrze buduje się na efekcie, z iluzjonistycznym malowidłem na sklepieniu i ołtarzem zasłaniającym całą ścianę prezbiterium.

W polskich warunkach barok występuje głównie jako architektura sakralna i rezydencjonalna. Przy dworach i pałacach pole stylu odnosi się do murów, więc barokowa rezydencja przebudowana w XIX wieku zostaje w tej fasecie.

Dwa sąsiedztwa mylą najczęściej. Klasycyzm, który następuje bezpośrednio po baroku, sięga po ten sam repertuar porządków, ale używa go płasko i symetrycznie: portyk z kolumnami zamiast falującej ściany, gładki tynk, niski dach. Neobarok z przełomu XIX i XX wieku powtarza barokowy detal na budynku o regularnej, wielkomiejskiej strukturze, najczęściej na kamienicy albo gmachu publicznym.

Zobacz też: klasycystyczny, neobarokowy

Rozkład po województwach

Wpisy do rejestru według dekad