styl · cała Polska

Zabytki w Polsce, styl: klasycystyczny

W rejestrze zabytków jest 3 485 obiektów w stylu klasycystycznym. Obiekty leżą w 1 806 miejscowościach. Najwięcej z nich jest w województwie wielkopolskim (521). Datowanie ustalono dla 3 450 obiektów, najstarsze pochodzą z XIV wieku. Najczęstsze funkcje to budynek mieszkalny (662), dwór (595) i pałac (321). Wpisy do rejestru pochodzą z lat 1929 do 2026.

3 485
obiektów w rejestrze: 1 806
miejscowości z obiektami: XIV w.
najstarsze datowanie: datowanie ustalono dla 3 450 z 3 485 obiektów; 1929
pierwszy wpis do rejestru: najnowszy wpis: 2026

Czym jest styl klasycystyczny

Klasycyzm to w polskich warunkach okres od lat siedemdziesiątych XVIII wieku do około roku 1840. Wzorem jest architektura antyczna czytana wprost: portyk z kolumnami w wielkim porządku, trójkątny fronton, symetria osiowa, gładka ściana i płaski detal. Dach jest niski i schowany za gzymsem, okna prostokątne, rytm otworów równomierny. We wnętrzu układ amfiladowy z salonem na osi ogrodowej.

Faseta jest liczna, bo klasycyzm objął całą warstwę budownictwa ziemiańskiego i miejskiego: dwory z czterokolumnowym portykiem, oficyny, ratusze, kościoły na planie centralnym.

Trzy rozróżnienia są tu praktyczne. Barok używa tego samego repertuaru kolumn i gzymsów, ale plastycznie, z falującą ścianą i bogatym profilem. Neoklasycyzm to powrót do form antycznych około roku 1900 i w latach trzydziestych XX wieku, na budynkach o innej skali i konstrukcji. Eklektyzm z drugiej połowy XIX wieku łączy elementy klasyczne z neorenesansowymi i neobarokowymi na jednej elewacji, więc dwór klasycystyczny rozbudowany pod koniec tego stulecia bywa zapisany raz tak, raz tak.

Zobacz też: eklektyczny, neoklasycystyczny

Rozkład po województwach

Osiem województw z największą liczbą obiektów w tej kategorii. Pozostałe są w ostatnim wierszu zbiorczo: strona z linkiem do każdego z szesnastu przekroczyłaby limit linków wewnętrznych, a lista województw jest w stopce.
Województwo	Obiekty
Wielkopolskie	521
Łódzkie	421
Dolnośląskie	356
Lubelskie	307
Mazowieckie	289
Lubuskie	238
Małopolskie	224
Opolskie	170
pozostałe 8 województw	959

Obiekty w tej kategorii

3 485 obiektów, strona 35 z 35.

Szpital św. Aleksego, ob. siedziba Caritas Opole · Szpitalna 17 XIX w. Szpital Świętego Ducha, ob. dom mieszkalny Sieraków · Poznańska 14 XIX w. Szpital wojskowy, ob. urząd rejonowy Łowicz · Stanisława Stanisławskiego 30 XIX w. Szpital z kaplicą Mienia · Księżnej Anny Mazowieckiej 138 XIX w. Szpital żydowski Suwałki · Tadeusza Kościuszki 101a XIX w. Teatr Horyniec-Zdrój · Jana III Sobieskiego 4 XIX w. Teatr Dramatyczny Legnica · Rynek 39 XIX w. Teatr im. Fryderyka Chopina Duszniki-Zdrój · Zielona 7 XIX w. Teatr, ob. szkoła muzyczna Siedlce · Biskupa Ignacego Świrskiego 6 XIX w. Teatr zdrojowy Jelenia Góra · Park Zdrojowy 1 XIX w. Teatr zdrojowy Polanica-Zdrój · Parkowa 2 XX w. Teatr zdrojowy Szczawno-Zdrój · Tadeusza Kościuszki 19a XIX w. Ujeżdżalnia Łańcut · 3-go Maja 17 XIX w. Ujeżdżalnia Sieraków XIX w. Ujeżdżalnia Gościeszyn XIX w. Ujeżdżalnia, ob. magazyn Nakło nad Notecią · Sądowa 9 XIX w. Urząd Gubernialny Suwałki · Chłodna 2 XIX w. Wartownia wschodnia Gdańsk XIX w. Wartownia zachodnia Gdańsk · Biskupia 24b XIX w. Wieża ciśnień Nurzec-Stacja XX w. Wieża gichtowa huty Waleska Palowice XIX w. Wieża kościoła ewangelickiego Zawidów XVIII w. Wieża nadszybowa Wałbrzych · Kopalniana 2 XX w. Wieża zegarowa Nietążkowo XIX w. Wikarówka Kłobuck XIX w. Willa Wrocław · Plac Stanisława Staszica 30 XIX w. Willa Łódź · gen. Józefa Bema 21 XX w. Willa Łódź · Stefana Żeromskiego 96 XX w. Willa Pabianice · Marsz. Józefa Piłsudskiego 14 XX w. Willa Gdańsk · Wita Stwosza 100 XX w. Willa Sopot · Obrońców Westerplatte 3 XIX do XX w. Willa Bielsko-Biała · Cieszyńska 23a XX w. Willa Elbląg · Stoczniowa 10 XIX w. Willa Poznań · Karola Libelta 31 XX w. Willa Koszalin · Szczecińska 1 XX w. Willa Anula Ząbki · Wyzwolenia 16 XX w. Willa Dwór Górskiego Nałęczów · Michała Górskiego 7 XVIII do XIX w. Willa komendanta szkoły lotniczej Dęblin · Pułkownika pilota Romana Florera 3 XX w. Willa Maćkowa Milanówek · Podgórna 32 XX w. Willa, ob. szkoła Kowary · 1 Maja 72 XIX w. Willa Zacisze, ob. budynek usługowy Gorzów Wielkopolski · Michała Drzymały 13 XIX w. Wozownia Kamień XX w. Wozownia Krośniewice · Plac Wolności 1 XIX w. Wozownia Łowicz · 3 Maja 13 XIX w. Wozownia Nieborów XVIII w. Wozownia Babsk XIX w. Wozownia Zakopane XVIII w. Wozownia Turawa · Ogrodowa 2 XIX w. Wozownia Bieździadka XVIII w. Wozownia Przysieki XIX w. Wozownia Szczuczyn · Jana Kilińskiego 61B XIX w. Wozownia Stawiski · Łomżyńska 21 XIX w. Wozownia Szadów Pański XIX w. Wyższy Sąd Ziemski Kwidzyn · Braterstwa Narodów 59 XVIII w. Zajazd Świebodzice · Jeleniogórska 9 XIX w. Zajazd Wólka Leszczańska XIX w. Zajazd Jarosławiec XIX w. Zajazd Kraśniczyn · Tadeusza Kościuszki 12 XVIII w. Zajazd Zagroda XVIII w. Zajazd Tarnawatka · Lubelska 33 XIX w. Zajazd Krośniewice · Plac Wolności 1 XIX w. Zajazd Sieradz · Uniejowska 1a XIX w. Zajazd Czernichów · Starowiślna 22 XIX w. Zajazd Krzywaczka XIX w. Zajazd Nadarzyn · Plac Poniatowskiego 42 XIX w. Zajazd Kościerzyce XIX w. Zajazd Kruszyna XIX w. Zajazd Stalowa Wola · Ściegiennego 1 XVIII do XIX w. Zajazd Ciechanowiec · Pałacowa 3 XIX w. Zajazd Częstochowa · Warszawska 5 XIX w. Zajazd Kościelec · Turecka 4 XVIII do XIX w. Zajazd, ob. dom Jędrzychowice XIX w. Zajazd, ob. dom Nowa Wieś Mała XIX w. Zajazd, ob. dom kultury Tomaszów Mazowiecki · Aleja Marszałka Józefa Piłsudskiego 34 XIX w. Zajazd, ob. dom mieszkalny Tarnów · Hugona Kołłątaja 1 XIX w. Zajazd, ob. dom mieszkalny Płock · Tadeusza Kościuszki 9 XIX w. Zajazd, ob. dom mieszkalny Pleszew · Poznańska 34 XIX w. Zajazd, ob. dom mieszkalny Pniewy · Międzychodzka 1 XIX w. Zajazd, ob. leśniczówka Rudka · Wolności 2 XIX w. Zajazd, ob. ratusz Raszyn · Godebskiego 1 XVIII w. Zajazd pocztowy Serock · Pułtuska 15 XVIII w. Zakład dla ubogich Kluczbork · Podwale 4 XVIII w. Zameczek Radziejowice bez datowania Zamek Wodzisław Śląski · Ks. płk. Wilhelma Kubsza 2 XVIII w. Zbór ewangelicki, ob. kościół filialny pw. Niepokalanego Serca Najświętszej Marii Panny Kokocko · Bydgoska 13 XIX w.

Wpisy do rejestru według dekad

1920

1930

1940

360

1950

1 350

1960

588

1970

466

1980

353

1990

150

2000

108

2010

2020

Liczby z wykresu

Wpisy do rejestru według dekad, w Polsce. Tabela obejmuje całą serię, także dekady sprzed pierwszego wpisu, których rysunek nie pokazuje: kompletność należy do tabeli, a nie do rysunku. Dekady bez wpisów zostają w tabeli z wartością zero, żeby luka w rejestrze była widoczna jako luka, a nie jako brak wiersza.
Dekada	Wpisy
1900	0
1910	0
1920	1
1930	14
1940	63
1950	360
1960	1 350
1970	588
1980	466
1990	353
2000	150
2010	108
2020	32

Źródło danych

Dane pochodzą z rejestru zabytków prowadzonego przez Narodowy Instytut Dziedzictwa, udostępnionego na portalu dane.gov.pl na licencji CC BY 4.0. Dane zostały przetworzone: ujednolicono nazewnictwo jednostek administracyjnych, znormalizowano chronologię do wieków, w nazwach obiektów zastąpiono pauzę i półpauzę dywizem, przy wyświetlaniu podniesiono pierwszą literę nazwy obiektu, oraz wyliczono agregaty. Stan danych: 2026-09-30.

Współrzędne miejscowości pochodzą z Państwowego Rejestru Nazw Geograficznych, a granice jednostek administracyjnych z Państwowego Rejestru Granic. Oba prowadzi Główny Urząd Geodezji i Kartografii i oba są na licencji CC BY 4.0. Punkt oznacza środek miejscowości, a nie położenie obiektu. Kontur na mapie jest uproszczony: z granicy zostaje co setny do co dziesiątego wierzchołka, tyle, ile widać przy tej wielkości rysunku.

Powierzchnia i liczba mieszkańców jednostek administracyjnych pochodzą z Banku Danych Lokalnych Głównego Urzędu Statystycznego, na licencji CC BY 4.0. Powierzchnia jest powierzchnią geodezyjną według danych GUGiK, ludność stanem na koniec roku. Gęstość zabytków wyliczamy sami z tych dwóch liczb.

Współrzędne pojedynczych obiektów, rok powstania oraz odnośniki do Wikipedii pochodzą z Wikidanych, których treść jest w domenie publicznej na zasadach CC0 1.0. Dopasowanie idzie po numerze wpisu do rejestru i jego dacie. Gdy jeden wpis obejmuje cały zespół, a wskazane obiekty stoją dalej niż 250 metrów od siebie, punktu nie pokazujemy wcale: lepszy brak niż postawiony w złym miejscu.