Przejdź do treści
Zamknij menu

funkcja · cała Polska

Zabytki w Polsce, funkcja: cerkiew

W rejestrze zabytków jest 538 obiektów o funkcji „cerkiew”. Obiekty leżą w 484 miejscowościach. Najwięcej z nich jest w województwie podkarpackim (218). Datowanie ustalono dla 536 obiektów, najstarsze pochodzą z XVI wieku. Wpisy do rejestru pochodzą z lat 1933 do 2026.

538
obiektów w rejestrze
484
miejscowości z obiektami
XVI w.
najstarsze datowanie
datowanie ustalono dla 536 z 538 obiektów
1933
pierwszy wpis do rejestru
najnowszy wpis: 2026

Czym jest cerkiew w rejestrze zabytków

Cerkiew to świątynia obrządku wschodniego, prawosławna albo greckokatolicka. Obiekty z tej fasety skupiają się na dawnym pograniczu wyznaniowym, na Podkarpaciu, Podlasiu i Lubelszczyźnie oraz w południowej Małopolsce. Poza tym pasem trafiają się pojedynczo, najczęściej jako świątynie ludności przesiedlonej po roku 1947.

Rozpoznaje się je po układzie wnętrza, a nie po materiale. Podział na babiniec, nawę i prezbiterium, ikonostas oddzielający sanktuarium, orientacja na wschód, zwieńczenia kopulaste albo namiotowe, często trzy nad trzema częściami budynku. Typ zachodnioruski ma trzy kopuły w jednej osi, typ łemkowski wieżę nad babińcem wyższą od pozostałych zwieńczeń.

Dwa nieporozumienia są tu typowe. Cerkiew nie jest z definicji drewniana: znaczna część zbioru jest murowana z cegły albo z kamienia, zwłaszcza wpisy dziewiętnastowieczne. Poza tym wiele cerkwi po roku 1947 przejęły parafie rzymskokatolickie i dziś mówi się o nich kościół, ale rejestr zapisuje funkcję pierwotną, więc obiekt zostaje w tej fasecie.

Zobacz też: kościół, drewniane

Rozkład po województwach

Osiem województw z największą liczbą obiektów w tej kategorii. Pozostałe są w ostatnim wierszu zbiorczo: strona z linkiem do każdego z szesnastu przekroczyłaby limit linków wewnętrznych, a lista województw jest w stopce.
Województwo Obiekty
Podkarpackie 218
Lubelskie 109
Podlaskie 109
Małopolskie 70
Mazowieckie 13
Łódzkie 6
Dolnośląskie 3
Śląskie 3
pozostałe 6 województw 7
Filtry

Obiekty w tej kategorii

538 obiektów, strona 4 z 6.

Cerkiew greckokatolicka pw. św.św. Kosmy i Damiana, ob. kościół rzymskokatolicki Krempna XVII do XVIII w. Cerkiew greckokatolicka pw. św.św. Kosmy i Damiana, ob. kościół rzymskokatolicki filialny Wojkowa XVIII w. Cerkiew greckokatolicka pw. św.św. Kosmy i Damiana, ob. kościół rzymskokatolicki filialny Gwoździanka XIX w. Cerkiew greckokatolicka pw. św.św. Kosmy i Damiana, ob. kościół rzymskokatolicki pomocniczy Tylicz XVIII w. Cerkiew greckokatolicka pw. św.św. Kosmy i Damiana, ob. muzeum Bartne XVIII w. Cerkiew greckokatolicka pw. św.św. Kosmy i Damiana, ob. prawosławna Zapałów XX w. Cerkiew greckokatolicka pw. św.św. Piotra i Pawła, ob. kościół rzymskokatolicki Wolica XIX w. Cerkiew greckokatolicka pw. św. Szymona Słupnika Chyrzyna XIX w. Cerkiew greckokatolicka pw. św. Teodozego, ob. kościół rzymskokatolicki Malawa XVIII w. Cerkiew greckokatolicka pw. Szymona Słupnika, ob. kościół rzymskokatolicki pw. Narodzenia Najświętszej Marii Panny Kostarowce XIX w. Cerkiew greckokatolicka pw. Uśpienia Bogarodzicy, ob. kościół rzymskokatolicki Andrzejówka XVII w. Cerkiew greckokatolicka pw. Wasyla Wielkiego, ob. kościół filialny pw. Najświętszej Marii Panny Brylińce XX w. Cerkiew greckokatolicka pw. Wniebowstąpienia Pańskiego Przemyśl · Kruhel Wielki 48 XVIII w. Cerkiew greckokatolicka pw. Wniebowstąpienia Pańskiego, ob. kościół rzymskokatolicki filialny Hawłowice XVII do XVIII w. Cerkiew greckokatolicka pw. Wniebowstąpienia Pańskiego, ob. kościół rzymskokatolicki parafialny Sanok · Przemyska 139 XIX w. Cerkiew greckokatolicka pw. Wprowadzenia Matki Boskiej do Świątyni, ob. kościół rzymskokatolicki filialny Krzemienna XIX w. Cerkiew greckokatolicka pw. Zaśnięcia Bogurodzicy Żmijowiska XVIII w. Cerkiew greckokatolicka pw. Zaśnięcia Bogurodzicy, ob. kościół rzymskokatolicki Leżajsk · Jarosławska 2 XIX w. Cerkiew greckokatolicka pw. Zaśnięcia Bogurodzicy, ob. prawosławna Kalników XIX w. Cerkiew greckokatolicka pw. Zaśnięcia Marii Ustrzyki Dolne · Szkolna 7 XIX w. Cerkiew greckokatolicka pw. Zaśnięcia Marii, ob. prawosławna Szczawne XIX w. Cerkiew greckokatolicka pw. Zaśnięcia Matki Boskiej Babice XVIII w. Cerkiew greckokatolicka pw. Zaśnięcia Najświętszej Marii Panny Baligród XIX w. Cerkiew greckokatolicka pw. Zaśnięcia Najświętszej Marii Panny Rudka XVII w. Cerkiew greckokatolicka pw. Zaśnięcia Najświętszej Marii Panny Mrzygłód XVIII w. Cerkiew greckokatolicka pw. Zaśnięcia Najświętszej Marii Panny Tarnawa Górna XIX w. Cerkiew greckokatolicka pw. Zaśnięcia Najświętszej Marii Panny, ob. kościół parafialny rzymskokatolicki Wróblik Królewski XIX w. Cerkiew greckokatolicka pw. Zaśnięcia Najświętszej Marii Panny, ob. kościół rzymskokatolicki filialny Trepcza · Sanocka 23 XIX w. Cerkiew greckokatolicka pw. Zaśnięcia Najświętszej Marii Panny, ob. kościół rzymskokatolicki parafialny pw. Podwyższenia Krzyża Świętego Blizianka XIX w. Cerkiew greckokatolicka pw. Zaśnięcia Przenajświetszej Bogurodzicy Zadąbrowie XVI w. Cerkiew greckokatolicka pw. Złożenia Szat Matki Bożej Narol XIX w. Cerkiew greckokatolicka pw. Złożenia Szat Najświętszej Marii Panny, ob. kościół rzymskokatolicki filialny pw. św. Izydora Koniusza XX w. Cerkiew greckokatolicka pw. Zmartchwywstania Chrystusa, ob. kościół filialny rzymskokatolicki pw. św. Jana Chrzciciela Zwierzyń XVIII w. Cerkiew greckokatolicka św. Nikity Leżachów XVII w. Cerkiew jednowierców, ob. kościół parafialny rzymskokatolicki pw. Świętej Rodziny Karolin XIX w. Cerkiew Narodzenia Bogurodzicy, ob. kościół rzymskokatolicki pw. Narodzenia Najświętszej Marii Panny Królowa Górna XIX w. Cerkiew, obecnie kościół rzymskokatolicki pw. Świętego Ducha Kodeń · Jana Sapiehy XVI w. Cerkiew, ob. kościół rzymskokatolicki garnizonowy pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny Skierniewice · Plac Jana Pawła II XIX w. Cerkiew, ob. kościół rzymskokatolicki szpitalny pw. Przemienienia Pańskiego Pruszków · Partyzantów 2/4 XX w. Cerkiew parafialna pw. Narodzenia Najświętszej Marii Panny Bielsk Podlaski · Jagiellońska 6 XVI w. Cerkiew parafialna pw. Przemienienia Pańskiego Topolany XVIII w. Cerkiew parafialna pw. Ścięcia Głowy św. Jana Chrzciciela Szczyty-Dzięciołowo XVIII w. Cerkiew parafialny pw. Podwyższenia Krzyża Świętego Kożany XIX w. Cerkiew parafialny pw. Przemienienia Pańskiego Lublin · Ruska 15 XVII w. Cerkiew parafialny pw. św.św. Kosmy i Damiana, ob. kościół rzymskokatolicki pw. Matki Boskiej Nieustającej Pomocy Berest XVII w. Cerkiew polowa Ciechocinek XIX w. Cerkiew prawosławna Chróścin XIX w. Cerkiew prawosławna Kazuń Nowy · Wojska Polskiego 18 XX w. Cerkiew prawosławna cmentarna, ob. parafialny pw. Wszystkich Świętych Białystok · Władysława Wysockiego 1 XIX w. Cerkiew prawosławna cmentarna pw. św. Anny Pasynki XVIII w. Cerkiew prawosławna cmentarna pw. św. Jana Klimaka Warszawa · Wolska 138/140 XX w. Cerkiew prawosławna cmentarna pw. św. Jana Teologa Pawły XVIII w. Cerkiew prawosławna cmentarna pw. św. Jana Złotoustego Odrynki XVIII w. Cerkiew prawosławna cmentarna pw. św.św. Cyryla i Metodego Białowieża XIX w. Cerkiew prawosławna cmentarna pw. św.św. Męczenników Borysa i Gleba Jurowlany XIX w. Cerkiew prawosławna filialna pw. Narodzenia św. Jana Chrzciciela Stara Grzybowszczyzna XX w. Cerkiew prawosławna filialna pw. Podwyższenia Krzyża Świętego Andryjanki XX w. Cerkiew prawosławna filialna pw. św. Mikołaja Koźliki XVIII w. Cerkiew prawosławna filialny pw. św. Dymitra Bodaki XX w. Cerkiew prawosławna filialny pw. św. Michała Archanioła Kulno XIX w. Cerkiew prawosławna filialny pw. św. Olgi Łódź · Grzegorza Piramowicza 12 XIX w. Cerkiew prawosławna filialny pw. św. Szymona Słupnika Brańsk · Tadeusza Kościuszki 2 XIX do XX w. Cerkiew prawosławna garnizonowa, ob. kościół rzymskokatolicki parafialny św.św. Piotra i Pawła Suwałki · Wojska Polskiego 34 XIX w. Cerkiew prawosławna, ob. kościół parafialny pw. Najświętszego Serca Jezusa Gródek XVIII w. Cerkiew prawosławna, ob. kościół parafialny pw. Narodzenia Najświętszej Marii Panny Szóstka XIX w. Cerkiew prawosławna, ob. kościół parafialny rzymskokatolicki pw. Przemienienia Pańskiego Rygałówka XIX do XX w. Cerkiew prawosławna, ob. kościół pw. Matki Boskiej Częstochowskiej Augustów · Aleja Kardynała Wyszyńskiego 2a XIX w. Cerkiew prawosławna, ob. kościół rzymskokatolicki filialny pw. św. Stanisława Potoczek XIX w. Cerkiew prawosławna, ob. kościół rzymskokatolicki garnizonowy pw. Matki Boskiej Królowej Polski Kielce · Chęcińska 2 XX w. Cerkiew prawosławna, ob. kościół rzymskokatolicki parafialny pw. Matki Boskiej Królowej Polski Zagrody XX w. Cerkiew prawosławna, ob. kościół rzymskokatolicki parafialny pw. Matki Boskiej Nieustającej Pomocy Hrubieszów · Dwernickiego XX w. Cerkiew prawosławna, ob.kościół rzymskokatolicki parafialny pw. Matki Boskiej Różańcowej Janki XIX w. Cerkiew prawosławna, ob. kościół rzymskokatolicki parafialny pw. Narodzenia Najświętszej Marii Panny Ortel Książęcy Drugi XIX w. Cerkiew prawosławna, ob. kościół rzymskokatolicki parafialny pw. Przemienienia Pańskiego Horbów-Kolonia XIX w. Cerkiew prawosławna, ob. kościół rzymskokatolicki parafialny pw. Świętej Trójcy Połoski XIX w. Cerkiew prawosławna, ob. kościół rzymskokatolicki parafialny pw. św. Mikołaja Rozwadówka XX w. Cerkiew prawosławna, ob. kościół rzymskokatolicki parafialny pw. św. Mikołaja Radcze XIX w. Cerkiew prawosławna, ob. kościół rzymskokatolicki parafialny pw. św. Rajmunda Hańsk Pierwszy · Kościelna 6 XIX w. Cerkiew prawosławna, ob. kościół rzymskokatolicki parafialny pw. św.św. Apostołów Piotra i Pawła Majdan Stary XX w. Cerkiew prawosławna, ob. kościół rzymskokatolicki parafialny pw. św. Wojciecha Ostrołęka · Aleja Wojska Polskiego 44 XIX w. Cerkiew prawosławna, ob. kościół rzymskokatolicki parafialny pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny Chłopków XIX w. Cerkiew prawosławna, ob. kościół rzymskokatolicki pw. Matki Boskiej Częstochowskiej Lipiny Górne-Borowina XIX w. Cerkiew prawosławna, ob. kościół rzymskokatolicki pw. Matki Boskiej Częstochowskiej Krupe XIX do XX w. Cerkiew prawosławna, ob. kościół rzymskokatolicki pw. Matki Boskiej Królowej Świata Grodysławice XX w. Cerkiew prawosławna, ob. kościół rzymskokatolicki pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa Biszcza XX w. Cerkiew prawosławna, ob. kościół rzymskokatolicki pw. Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Marii Panny Luchów Górny XIX w. Cerkiew prawosławna, ob. kościół rzymskokatolicki pw. Niepokalanego Serca Najświętszej Marii Panny Łaziska XX w. Cerkiew prawosławna, ob. kościół rzymskokatolicki pw. Podwyższenia Krzyża Świętego Horyszów Polski XX w. Cerkiew prawosławna, ob. kościół rzymskokatolicki pw. Ścięcia św. Jana Chrzciciela Mszanna XX w. Cerkiew prawosławna, ob.kościół rzymskokatolicki pw. św. Antoniego Padewskiego Gnojno XIX w. Cerkiew prawosławna, ob. kościół rzymskokatolicki pw. św. Michała Sól XIX w. Cerkiew prawosławna, ob. kościół rzymskokatolicki pw. św. Stanisława Kostki Kosyń XIX w. Cerkiew prawosławna, ob. kościół rzymskokatolicki pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny Łomża · Plac Papieża Jana Pawła II 1A XIX w. Cerkiew prawosławna, ob. kościół rzymskokatolicki pw. Zwiastowania Najświętszej Marii Panny Hrud XIX w. Cerkiew prawosławna parafialna, ob. kościół rzymskokatolicki parafialny pw. Najświętszego Serca Jezusa Suwałki · Tadeusza Kościuszki 58 XIX w. Cerkiew prawosławna parafialna pw. Eliasza Proroka Podbiele XIX w. Cerkiew prawosławna parafialna pw. Matki Boskiej Opiekuńczej Choroszcz · Lipowa 1 XIX w. Cerkiew prawosławna parafialna pw. Mikołaja Zabłudów XIX w. Cerkiew prawosławna parafialna pw. Narodzenia Najświętszej Marii Panny Gródek · Metropolity Bazylego Doroszkiewicza 2 XX w. Cerkiew prawosławna parafialna pw. Narodzenia Najświętszej Marii Panny Juszkowy Gród XX w.
Funkcja 1 opcja
Styl architektoniczny 15 opcji
Pokaż pozostałe 7
Materiał 5 opcji
Wiek 5 opcji
Forma ochrony 1 opcja

Wpisy do rejestru według dekad

1 najstarszy wpis pochodzi z lat 1930-1939; wykres zaczyna się od lat 1950.

Liczby z wykresu
Wpisy do rejestru według dekad, w Polsce. Tabela obejmuje całą serię, także dekady sprzed pierwszego wpisu, których rysunek nie pokazuje: kompletność należy do tabeli, a nie do rysunku. Dekady bez wpisów zostają w tabeli z wartością zero, żeby luka w rejestrze była widoczna jako luka, a nie jako brak wiersza.
Dekada Wpisy
1900 0
1910 0
1920 0
1930 1
1940 0
1950 24
1960 96
1970 47
1980 146
1990 125
2000 55
2010 36
2020 8